Najczęściej zadawane pytania

Jak dodać informację?
Informacje i inne materiały w ramach portalu mogą dodawać jedynie zarejestrowani użytkownicy. Więcej informacji na ten temat w Regulaminie.
Jak zapisywać nazwiska obce?
Nazwiska pisane alfabet innym od łacińskiego muszą zostać poddane transkrypcji. Nazwisk zagranicznych raczej się nie spolszcza, ale niektóre można zapisywać w dwóch wersjach (np. Chopin/Szopen)
Jaką literą zapisuje się nazwy mieszkańców?
Mała literą zapisuje się nazwy miast, wsi, osad, dzielnic. Wielką literą pisze się nazwy mieszkańców planet, krajów, krain historycznych, prowincji, dzielnic kraju.
Nestor czy nestor?
Nestor rozumiany jako 'sędziwy starzec' zapisuje się małą literą, natomiast jeśli mowa o 'najstarszym wodzu greckim w wojnie trojańskiej' obowiązuje zapis z wielkiej litery.
Prawidłowy zapis to fiat czy Fiat?
Zapis jest zależny od kontekstu. Jeśli pisze się o marce samochodu bądź firmie produkującej samochody, wtedy stosuje się wielką literę. Jeżeli mowa o samochodzie, wtedy obowiązuje zapis z małej litery, np. Jadę fiatem
Jak powinno się zapisywać daty?
Przy zapisie dat trzeba pamiętać o kolejności składników, sposobie oznaczania i interpunkcji. Jeśli chodzi o kolejność najpierw zapisuje się dzień, potem miesiąc i rok. Dni zapisuje się cyframi arabskimi, natomiast miesiące można oznaczać cyframi arabskimi, rzymski lub też zapisać słownie. Co do interpunkcji, po cyfrach arabskich stawia się kropkę, natomiast przy zapisie za pomocą rzymskiego systemu nie stawia się kropki.
Czy nazwy obiektów geograficznych powinno się odmieniać?
Zasada jest taka, że jeśli da się odmieniać, to trzeba to zrobić. Problem mogą sprawiać niektóre nazwy zagranicznych obiektów, bo nie zawsze udaje je się dopasować do polskiego sytemu deklinacyjnego. Czasem też trudno ustalić odpowiedni wzorzec odmiany, np. jeśli nazwa występuje tylko w formie pluralia tantum (nie ma formy liczby pojedynczej, np. Sudety, Bieszczady). Wtedy o zapisie decyduje uzus, czyli powszechny zwyczaj używania danego wyrazu. W niektórych przypadkach dopuszcza się dwie formy odmiany, np. Bieszczad/Bieszczadów. Większość nazw odmienia się według deklinacji rzeczownikowej. Problem stanowi natomiast odmiana zrostów słowotwórczych, np. Białystok. Wyraz ten tworzą przymiotnik i rzeczownik. Zasada jest taka, że przymiotnik w tym słowie odmienia się według deklinacji przymiotnikowej, a rzeczownik według deklinacji rzeczownikowej, np. M. Białystok, D. Białegostoku. Jeśli chodzi pisownię nazw z myślnikiem to każdy wyraz odmienia się w zależności od tego, jaką część mowy reprezentuje. Przymiotniki odmieniają się według deklinacji przymiotnikowej a rzeczownik według rzeczownikowej, np. M. Biała Podlaska D. Białej-Podlaskiej.
Najpierw powinno się zapisywać imię czy nazwisko?
Według polskiej tradycji językowej imię powinno występować przed nazwiskiem. Taka kolejność stosowana jest również przy zapisie nazw ulic oraz na wizytówkach. Odwrotna kolejność jest dopuszczalna jedynie w celu uporządkowania zbioru ludzi (np. lista osób wytypowanych na staż, lista płac).
Kiedy stawia się przecinek?
- przecinkiem oddziela się zdanie podrzędne od nadrzędnego, np. Wziął parasol, który dostał od mamy, - przecinek stosuje się w celu oddzielenia fragmentu zdania wyrażonym imiesłowem przysłówkowym, np. Idąc, spotkał przyjaciela, - przecinek występuje w zdaniach złożonych współrzędnie bezspójnikowo (np. Przyszedł Karol, zaczął marudzić), przeciwstawnych (np. Ja swoje, a ty swoje), wynikowych (świeciło się światło, więc była w domu), synonimicznych (np. Obowiązuje zasada majoratu, to znaczy tron dziedziczy najstarszy syn), - przecinkiem rozdziela się jednorodne i równorzędne części zdania, (np. Widział samochody, wysokie budynki, trawniki), - przecinek używa się przy wyliczeniach i wyszczególnieniach wprowadzanych za pomocą słowa jak, (np. Jest wiele gatunków ptaków, jak wróbel, gołąb, kukułka), - przecinkiem oddziela się wtrącenia, (np. Niektóre grzyby, np. muchomor czerwony, gąska tygrysowata).
Czy przed ani stawia się przecinek?
Przecinka nie stawia się między członami rozłącznymi, np. Nie jestem złodziejem ani szpiegiem. Wyjątek stanowi powtórzenie spójnika, np. Ani ja, ani ty.
Jak zapisuje się tytuły czasopism?
Wielką literą zapisuje się wszystkie wyrazy tytułu z wyjątkiem spójników, np. Gazeta Wyborcza, Tygodnik Powszechny, Kobieta i Życie. W przypadku, gdy nazwy czasopisma nie da się odmienić, to wielką literą zapisuje się tylko pierwszy wyraz, np. Mówią wieki, A to Polska właśnie.
Jaką literą powinno się zapisywać tytuły naukowe i zawodowe?
Tytuły naukowe zapisuje się małą literą. Czasem jednak w listach oraz urzędowych podaniach ze względów grzecznościowych można użyć wielkich liter, ale to już jest indywidualną sprawą nadawcy.
Jaki jest poprawny zapis nazw świąt i obrzędów?
Przy zapisie nazw świąt i dni świątecznych używa się wielkich liter, np. Nowy Rok, Gwiazdka, Wielki Czwartek, Boże Narodzenie. Obrzędy zapisuje się małymi literami, np. andrzejki, mikołajki, walentynki.
Czy nazwy godności, jak prezydent, premier, minister itp. można zapisywać wielką literą?
Można stosować i małą, i wielką literę. Zwyczajowo nazwy godności zapisuje się małą literą, ale przy nazwach w aktach prawnych stosuje się wielką literę. Zapis wielką literą dopuszcza się też pod warunkiem, że odnosi się do konkretnej osoby i występuje w pełnej nazwie, np. Prezydent Rzeczypospolitej, Naczelnik Gminy itp.
Jak powinno się zapisywać wyrażenia, w których pierwszy człon jest przysłówkiem, a drugi przymiotnikiem lub imiesłowem?
Wyrażenia typu szybko schnący, wysoko kwalifikowany, lekko strawny zapisuje się oddzielnie. Należy jednak pamiętać, że niektóre wyrazy nie odnoszą się do danego obiektu, ale są nazwą konkretnej właściwości, np. wszystkowiedzący (w znaczeniu mądry) lub wszystko wiedzący (o jakiejś sprawie).
Jak zapisuje się nazwy kolorów, np. jasnoniebieski lub biało-czerwony?
Jeśli kolor ma jeden odcień, wtedy zapisuje się go razem, np. bladożółty, jasnoniebieski, perłowoszary. W przypadku zapisu dwóch różnych kolorów stosuje się myślnik, np. biało-czerwony, żółto-granatowy.
Jak zapisywać wyrażenia z członami niby-, quasi- ?
W połączeniach tego typu stosuje się myślnik, np. niby-Polak, quasi-umysłowy. Wyjątek stanowią niektóre terminy przyrodnicze, np. nibybłona, nibynóżki, nibyjagoda, nibytorebka.
Dlaczego w wyrażeniu leży jak ulał nie stawia się przecinka?
Choć wyraz jak wskazuje zwykle na wprowadzenie zdania podrzędnego, które powinno być wyróżnione przecinkiem, to w tym przypadku mamy do czynienia z utartym zwrotem. Stąd takie sformułowanie nie jest traktowane jako zdanie podrzędne, lecz jako pojedynczy okolicznik.
Czy przed a stawia się przecinek?
To zależy, w jakim kontekście ten spójnik występuje. Jeśli oddziela on zdania współrzędne, wtedy należy użyć przecinka, np. Ja mówię to, a on co innego. Przecinek stosuje się również, jeśli spójnik a występuje w funkcji przeciwstawnej lub synonimicznej, np. Prawda zwyciężyła, a nie fałsz. Przecinka przed nie stawia się jednak, jeśli: -spójnik a pełni funkcję łączną (tzn. może być stosowany zamiast i), np. Śpiewał cicho a łagodnie, - spójnik występuje między wyrazami porównywanymi, np. Alkoholizm rodziców a niepowodzenia dzieci, - spójnik łączy się z wyrazami miedzy lub pomiędzy, np. Szpara miedzy oknem a parapetem, - spójnik łączy dwie takie same formy, np. wcale a wcale.
Czy forma lejtmotyw jest poprawna i co dokładnie oznacza?
Według słownika poprawnej polszczyzny pod redakcją Andrzeja Markowskiego wyraz ten tłumaczony jest jako ’motyw przewodni’. Jest to forma poprawna, choć często nadużywana, szczególnie w tekstach publicystycznych. Zapis typu lajtmotif czy lajdmotif jest niepoprawny.
Nie znalazłeś odpowiedzi? Napisz do nas
InSilesia.pl Graviteo Encja.com inwroc.pl inNews.pl
Innowacyjna Gospodarka Europejski Fundusz Rozwoju Regionu