21 marca kalendarzowy dzień wiosny

21 marca kalendarzowy dzień wiosny
źródło:
20 marca o godz. 6.14 rano słońce znalazło się w punkcie równonocy wiosennej. Oznacza to początek astronomicznej wiosny. Wyjaśniamy, jak do tego dochodzi.

Eklpityka, czyli płaszczyzna wyznaczona przez orbitę okołosłoneczną Ziemi, przecina na niebie 13 gwiazdozbiorów. Można w nich obserwować położenie słońca w ciągu całego roku. Oś obrotu Ziemi tworzy z ekliptyką kąt 66,5 stopnia. Dzięki temu można naszej planecie obserwować pory roku zróżnicowane pod względem długości dnia.

Ekliptyka z kolei, ze względu na nachylenie osi obrotu Ziemi, tworzy kąt 23,5 stopnia z równikiem niebieskim (rzutem równika ziemskiego na sferę niebieską). Dzięki temu słońce może być w polożeniu od 23,5 stopnia pod równikiem niebieskim do 23,5 stopnia nad nim.

Co z wiosną?

Dr hab. Piotr A. Dybczyński z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu objaśnia na swojej stronie internetowej:

- Jakkolwiek efekt związany z eliptycznością orbity ziemi jest niewielki, to jest on wyraźnie zauważalny. To właśnie ten efekt powoduje, że na półkuli południowej lata są cieplejsze a zimy ostrzejsze. Na półkuli południowej bowiem efekt ten wzmacnia skutki zmiany kąta padania promieni słonecznych, podczas gdy u nas osłabia je.

Astronomowie wyróżniają na orbicie Ziemi cztery punkty, opisujące położenie osi rotacji Ziemi względem Słońca, dwa tzw. punkty przesilenia (Raka i Koziorożca) oraz dwa punkty równonocy (Barana i Wagi). W punktach Barana i Wagi oś rotacji Ziemi jest ustawiona do Słońca "bokiem", co między innymi powoduje zrównanie długości dnia z nocą (stąd nazwa punkty równonocy).

Na skutek oddziaływania na ruch wirowy i orbitalny Ziemi innych ciał (głównie Słońca, Księżyca i w mniejszym stopniu planet) oś rotacji Ziemi wykonuje powolny ruch zwany precesją. Ruch ten, w połączeniu z innymi drobniejszymi jeszcze efektami oraz z niejednostajnością ruchu Ziemi po orbicie eliptycznej powoduje, że nie jest sprawą prostą przewidzieć dokładnie w którym momencie Ziemia znajdzie się w poszczególnym punkcie na swej orbicie a właśnie pojawienie się Ziemi w opisanych czterech punktach oznacza początek kolejnej astronomicznej (a więc i kalendarzowej) pory roku. Gdy Ziemia znajduje się w punkcie Wagi (Słońce w punkcie Barana), to mamy początek wiosny. Dzieje się to zwykle ok 21 marca, jednakże co roku w trochę innym momencie.

Wiosna a Wielkanoc

Warto dodać, że wyznaczanie daty Wielkanocy ma scisły związek z początkiem wiosny. Otóż, od powszechnego Soboru Nicejskiego, który odbył się w 325 roku n.e., przyjmuje się, że Wielkanoc przypada w pierwszą niedzielę po pełni Księżyca następującej po równonocy wiosennej. Data ta obowiązuje chrześcijan Koścoła Zachodniego, czyli np. katolików i protestantów.

 

źródło: apollo.astro.amu.edu.pl

InSilesia.pl Graviteo Encja.com inwroc.pl inNews.pl
Innowacyjna Gospodarka Europejski Fundusz Rozwoju Regionu